Κόσμος
Η πολιτική σιωπής της Ουάσινγκτον σχετικά με το ισραηλινό πυρηνικό πρόγραμμα βρίσκεται υπό πίεση, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή αναδεικνύουν νέες προκλήσεις.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNNi, εδώ και σχεδόν 60 χρόνια, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ αποφεύγουν να παραδεχθούν δημοσίως την ύπαρξη του ισραηλινού πυρηνικού οπλοστασίου, το οποίο θεωρείται ένα από τα πιο γνωστά μυστικά της Μέσης Ανατολής. Αυτή η πολιτική, που διαμορφώθηκε κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, βρίσκεται πλέον υπό αυξανόμενη πίεση, καθώς οι εξελίξεις στον πόλεμο με το Ιράν και οι πυρηνικές φιλοδοξίες άλλων χωρών της περιοχής δημιουργούν νέα δεδομένα.
Αποχαρακτηρισμένα αμερικανικά έγγραφα αποκαλύπτουν ότι η Ουάσινγκτον επέλεξε να μην αναγνωρίσει επισήμως το ισραηλινό πυρηνικό πρόγραμμα, παρά την πλήρη γνώση της ύπαρξής του. Αυτή η στάση αμφισβητείται πλέον και στο αμερικανικό Κογκρέσο, με ορισμένους βουλευτές να προειδοποιούν ότι η διατήρηση της μυστικότητας ενέχει σοβαρούς κινδύνους, ιδιαίτερα καθώς οι ΗΠΑ συμμετέχουν στον πόλεμο κατά του Ιράν.
Η ιστορία του ισραηλινού πυρηνικού προγράμματος ξεκινά στις αρχές της δεκαετίας του 1960, όταν Αμερικανοί διπλωμάτες παρατήρησαν ένα μεγάλο εργοτάξιο κοντά στη Νεκρά Θάλασσα. Ο Ισραηλινός αξιωματούχος που τους συνόδευε, Άντι Κοέν, ισχυρίστηκε ότι επρόκειτο για “εργοστάσιο υφασμάτων”, ενώ στην πραγματικότητα οι εργασίες αφορούσαν την πυρηνική εγκατάσταση της Ντιμόνα. Όταν οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών επιβεβαίωσαν τον πραγματικό χαρακτήρα του έργου, ο τότε πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Ισραήλ ζήτησε εξηγήσεις, αλλά η ισραηλινή κυβέρνηση παρέμεινε ασαφής.
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι ΗΠΑ ανησυχούσαν ότι η δημόσια αναγνώριση του ισραηλινού πυρηνικού οπλοστασίου θα μπορούσε να οδηγήσει σε αντίστοιχες προσπάθειες από αραβικές χώρες, ενδεχομένως με τη στήριξη της Σοβιετικής Ένωσης. Παρά τις προσπάθειες του προεδρικού γραφείου του Τζον Κένεντι να εμποδίσει την ανάπτυξη του προγράμματος, οι ΗΠΑ γνώριζαν ότι το Ισραήλ επιδίωκε την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
Η πολιτική σιωπής της Ουάσινγκτον καθορίστηκε σε μια συνάντηση του προεδρεύοντος Νίξον με την τότε πρωθυπουργό του Ισραήλ, Γκόλντα Μέιρ, το 1969. Μετά από αυτή τη συνάντηση, οι αμερικανικές πιέσεις προς το Ισραήλ για το πυρηνικό του πρόγραμμα ουσιαστικά σταμάτησαν.
Αξιοσημείωτο είναι ότι το 1986, ο πρώην τεχνικός της Ντιμόνα, Μορντεχάι Βανούνου, αποκάλυψε λεπτομέρειες και φωτογραφίες του ισραηλινού πυρηνικού προγράμματος, αλλά η επίσημη στάση του Ισραήλ παρέμεινε αμετάβλητη. Το Ισραήλ δεν έχει επιβεβαιώσει ποτέ την ύπαρξη πυρηνικών όπλων και δεν έχει υπογράψει τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το ισραηλινό οπλοστάσιο αριθμεί περίπου 90 πυρηνικές κεφαλές, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί επισήμως.
Η πολιτική ασάφειας γύρω από το ισραηλινό πυρηνικό πρόγραμμα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της συζήτησης στην Ουάσινγκτον, με την πίεση από το Κογκρέσο να αυξάνεται.
