Κόσμος
Η Άγκυρα επιδιώκει να βρει φόρμουλα για την επιστροφή της στο πρόγραμμα F-35 πριν αναλάβουν καθήκοντα τα νέα μέλη του Κογκρέσου, μετά τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ, οι διαβουλεύσεις για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35 είναι σε πλήρη εξέλιξη, με χρονικό ορίζοντα πέντε εβδομάδων. Η Άγκυρα επιδιώκει να επιτύχει μια συμφωνία πριν από την ανάληψη των καθηκόντων των νέων Δημοκρατικών μελών του Κογκρέσου, που προήλθαν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.
Η κυβέρνηση του πρώην προεδρικού υποψηφίου Ντόναλντ Τραμπ και οι Ρεπουμπλικάνοι στο Κογκρέσο έχουν περιορισμένο χρόνο για να διαμορφώσουν ένα σχέδιο που θα επιτρέψει στην Τουρκία να αποδεσμευτεί από τα ρωσικά συστήματα S-400 και να άρει τις αμερικανικές κυρώσεις. Η κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας ξεκίνησε το 2017, όταν η Τουρκία αποφάσισε να αγοράσει τα S-400, με τις παραδόσεις να πραγματοποιούνται το 2019, παρά τις προειδοποιήσεις της Ουάσινγκτον.
Ως αποτέλεσμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες απέσυραν την Τουρκία από το πρόγραμμα F-35 το 2019 και επέβαλαν κυρώσεις στις τουρκικές αμυντικές βιομηχανίες το 2020, σύμφωνα με τον νόμο CAATSA, που στοχεύει σε χώρες που συνεργάζονται με ρωσικές οντότητες.
Η Άγκυρα ανησυχεί ότι μπορεί να εγκαταλείψει τα S-400 χωρίς να λάβει τα F-35, είτε λόγω αντιδράσεων στο Κογκρέσο είτε λόγω καθυστερήσεων στην αμερικανική αμυντική παραγωγή. Η περίπτωση των F-16, για την οποία η Τουρκία υπέβαλε αίτημα το 2021 και έλαβε έγκριση μόλις τον Ιανουάριο του 2024, ενισχύει αυτή την ανησυχία.
Η αμερικανική νομοθεσία απαγορεύει τη μεταφορά F-35 στην Τουρκία μέχρι να επιβεβαιωθεί ότι η Άγκυρα δεν κατέχει πλέον τα S-400. Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ έχει θέσει πρόσθετους όρους, όπως η δέσμευση ότι η Τουρκία δεν θα επαναγοράσει το ρωσικό σύστημα.
Η κατάσταση περιπλέκεται από την αλλαγή ελέγχου στο Κογκρέσο, καθώς οι Δημοκρατικοί αναλαμβάνουν, γεγονός που μπορεί να δυσκολέψει τις διαπραγματεύσεις. Το Κογκρέσο έχει προθεσμία να ολοκληρώσει τις συζητήσεις για τον προϋπολογισμό έως τις 11 Δεκεμβρίου, γεγονός που προσθέτει πίεση για την επίτευξη συμφωνίας.
Η Γκιουρλού Γκεζέρ, πρώην γενική πρόξενος της Τουρκίας στο Λος Άντζελες, τόνισε την ανάγκη για γρήγορα και συντονισμένα βήματα από τις δύο πλευρές, προκειμένου να επιτευχθεί μια λύση πριν από την αλλαγή της πολιτικής σκηνής στο Κογκρέσο. Η κατάσταση παραμένει ρευστή, με την Άγκυρα και την Ουάσινγκτον να καλούνται να δράσουν άμεσα για να αποφευχθούν περαιτέρω εντάσεις.
