Τεχνολογία
Μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι τα καλαμάρια έχουν την ικανότητα να τροποποιούν το RNA τους, επιτρέποντάς τους να παράγουν χιλιάδες πρωτεΐνες που δεν είχαν καταγραφεί μέχρι σήμερα.
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο (UCSF) αποκαλύπτει ότι τα καλαμάρια, συγκεκριμένα το είδος Doryteuthis pealeii, διαθέτουν την ικανότητα να τροποποιούν το RNA τους με εντυπωσιακούς τρόπους. Αυτή η διαδικασία τους επιτρέπει να δημιουργούν έως και 5.000 άγνωστες πρωτεΐνες.
Η μελέτη εστίασε στο πρωτεΐνωμα των καλαμαριών, δηλαδή στο σύνολο των πρωτεϊνών που μπορεί να παράγει ο οργανισμός τους. Οι ερευνητές εντόπισαν περίπου 24.000 πρωτεΐνες, εστιάζοντας σε 8.000 θέσεις τροποποίησης που βρέθηκαν σε περισσότερες από 2.000 πρωτεΐνες, κυρίως στα βράγχια και στον οπτικό λοβό του εγκεφάλου τους.
Η διαδικασία τροποποίησης RNA που παρατηρείται στα καλαμάρια είναι πιο συχνή σε σύγκριση με άλλους οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων. Οι τροποποιήσεις αυτές επηρεάζουν τη δραστηριότητα, τη σταθερότητα και τη θέση των πρωτεϊνών μέσα στα κύτταρα, καθώς και τις αλληλεπιδράσεις τους με άλλες πρωτεΐνες. Ο Τζακ Μόεν, πρώτος συγγραφέας της μελέτης, ανέφερε ότι οι τροποποιήσεις αυτές επιτρέπουν στα καλαμάρια να παράγουν πρωτεΐνες με διαφορετικές ιδιότητες χωρίς να αλλάζουν το DNA τους.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ικανότητα αυτή μπορεί να έχει εξελιχθεί παράλληλα με το πολύπλοκο νευρικό σύστημα των κεφαλόποδων, το οποίο θεωρείται το πιο εξελιγμένο μεταξύ των ασπόνδυλων. Ορισμένες από τις τροποποιήσεις κατευθύνουν τις πρωτεΐνες προς τον πυρήνα του κυττάρου, ενώ άλλες ενισχύουν τη σταθερότητα των μιτοχονδρίων, τα οποία είναι υπεύθυνα για την παραγωγή ενέργειας.
Η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε επίσης 5.000 μικρές πρωτεΐνες που δεν είχαν καταγραφεί ποτέ στο παρελθόν. Ο Μόεν σημείωσε ότι αν ληφθούν υπόψη όλες οι θέσεις τροποποίησης, ο θεωρητικός αριθμός των πιθανών παραλλαγών πλησιάζει το 10²⁴⁸, έναν αριθμό ασύγκριτα μεγαλύτερο από τον αριθμό των ατόμων στο σύμπαν. Ωστόσο, παραμένει άγνωστο πόσο μεγάλο μέρος αυτής της δυνατότητας αξιοποιούν πραγματικά τα καλαμάρια.
