πολιτική

Στο πλαίσιο αυτό, Αθήνα και Κάιρο επιδιώκουν να εμβαθύνουν μια σχέση που τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει σαφές στρατηγικό περιεχόμενο.

Η επίσκεψη Κυριάκου Μητσοτάκη στην Αίγυπτο, πραγματοποιείται καθώς  θα πραγματοποιηθεί η Άτυπη Τριμερής Συνάντηση Ηγετών Ελλάδος-Κύπρου-Αιγύπτου στο Ελ Αλαμέιν και στο πλαίσιο αυτό θα συναντηθεί με τον πρόεδρο της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι.

Πρόκειται για ένα «σχήμα», (σσ: της τριμερούς) που έχει εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς μηχανισμούς περιφερειακού συντονισμού.

Άλλωστε η γεωγραφική θέση των τριών χωρών, η συμμετοχή Ελλάδας και Κύπρου και ως κράτη-μέλη της ΕΕ, και ο ρόλος της Αιγύπτου στον αραβικό κόσμο δημιουργούν ένα ιδιαίτερο γεωπολιτικό τρίγωνο.

Για την Αθήνα, όπως τόνισε προ ημερών και ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης (OT FORUM) υπάρχουν χώρες οι οποίες είναι πρωταρχικού στόχου για την Ελλάδα σε ό,τι αφορά τις διπλωματικές σχέσεις όπως είναι η Αίγυπτος.

«Η σχέση την οποία έχω αναπτύξει με τον Υπουργό Εξωτερικών της Αιγύπτου είναι αδελφική. Εξού και έχουμε μια τακτικότατη επικοινωνία για τα πολλά θέματα τα οποία είναι κοινού ενδιαφέροντος. Η Ελλάδα ήταν η επισπεύδουσα χώρα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εμβάθυνση της σχέσης μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αιγύπτου και για να απελευθερωθούν σημαντικά οικονομικά πρωτόκολλα προς την Αίγυπτο για την στήριξη της αιγυπτιακής οικονομίας, η οποία επλήγη σημαντικά και από τον πόλεμο στο Ιράν, αλλά και προηγουμένως από τις παγκόσμιες κρίσεις οι οποίες προέκυψαν», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η τριμερής Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου

Η τριμερής συνεργασία έχει εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς μηχανισμούς περιφερειακού συντονισμού στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η γεωγραφική θέση των τριών χωρών, η συμμετοχή Ελλάδας και Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ο κομβικός ρόλος της Αιγύπτου στον αραβικό κόσμο δημιουργούν ένα ιδιαίτερα σημαντικό γεωπολιτικό τρίγωνο.

Στο επίκεντρο των συνομιλιών αναμένεται να βρεθούν οι περιφερειακές εξελίξεις, η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, η Λιβύη, οι θαλάσσιες ζώνες, αλλά και η ενεργειακή συνεργασία.

Για την Αθήνα, η Αίγυπτος αποτελεί έναν από τους βασικούς εταίρους στην περιοχή. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει τη διατήρηση και περαιτέρω εμβάθυνση της σχέσης, σε μια περίοδο κατά την οποία το Κάιρο βρίσκεται στο επίκεντρο ευρύτερων περιφερειακών ανακατατάξεων.

Στο επίκεντρο οι θαλάσσιες ζώνες και η Λιβύη

Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα ζητήματα των θαλάσσιων ζωνών και της Λιβύης, καθώς Ελλάδα και Αίγυπτος έχουν κοινές θέσεις σε σειρά περιφερειακών ζητημάτων.

Οι δύο χώρες υποστηρίζουν ότι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών πρέπει να γίνεται στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας.

Σημείο αναφοράς αποτελεί η συμφωνία Ελλάδας και Αιγύπτου του 2020 για τη μερική οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, η οποία αποτέλεσε σημαντικό βήμα για την Αθήνα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στο μέτωπο της Λιβύης, Αθήνα και Κάιρο κινούνται στην ίδια κατεύθυνση, στηρίζοντας την ανάγκη για πολιτική λύση υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, με σεβασμό στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.

Οι εξελίξεις στη Λιβύη έχουν ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα και την Αίγυπτο, καθώς επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια και τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η ενέργεια και το GREGY

Ισχυρό κομμάτι της ατζέντας αποτελεί και η ενεργειακή συνεργασία.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Αιγύπτου GREGY Green Energy Interconnector, μέσω του οποίου προβλέπεται η μεταφορά πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας από την Αίγυπτο προς την Ελλάδα και, μέσω του ευρωπαϊκού δικτύου, προς την υπόλοιπη Ευρώπη.

Το έργο αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια και τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας της Ευρώπης, ενώ παράλληλα ενισχύει τη θέση της Ελλάδας ως ενεργειακής γέφυρας μεταξύ Βόρειας Αφρικής και Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Σινά

Ξεχωριστό κεφάλαιο στις επαφές Μητσοτάκη – Σίσι αναμένεται να αποτελέσει η Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά.

Αθήνα και Κάιρο βρίσκονται σε διαδικασία συνεργασίας για τη διαμόρφωση ειδικού καθεστώτος προστασίας για τη Μονή, η οποία αποτελεί σημαντικό θρησκευτικό και πολιτιστικό μνημείο.

Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς συνδέεται τόσο με την προστασία της ορθόδοξης κληρονομιάς όσο και με τη διατήρηση του ιστορικού χαρακτήρα της Μονής.

Παράλληλα, το θέμα έχει προκαλέσει διεθνές ενδιαφέρον, με τις ΗΠΑ να έχουν αναγνωρίσει τη μεγάλη ιστορική και θρησκευτική σημασία της Μονής και να έχουν εκφράσει την πρόθεσή τους να συμβάλουν στην προστασία της.

Στο τραπέζι και η νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας

Οι περιφερειακές ανακατατάξεις αναμένεται να αποτελέσουν επίσης αντικείμενο συζήτησης.

Στο πλαίσιο αυτό, ενδιαφέρον παρουσιάζει η νέα αρχιτεκτονική συνεργασιών στον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο, με την Αίγυπτο να βρίσκεται μπροστά σε νέες στρατηγικές επιλογές.

Η Αθήνα παρακολουθεί στενά αυτές τις εξελίξεις, καθώς στόχος της είναι να διατηρήσει ισχυρούς διαύλους επικοινωνίας με το Κάιρο και να ενισχύσει τη θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας – Αιγύπτου

Σημαντικός είναι και ο αμυντικός πυλώνας της σχέσης των δύο χωρών.

Η Ελλάδα και η Αίγυπτος έχουν αναπτύξει στενή στρατιωτική συνεργασία, με κοινές ασκήσεις και συνεκπαιδεύσεις σε θάλασσα, αέρα και ξηρά.

Κεντρική θέση σε αυτή τη συνεργασία έχει η άσκηση «Μέδουσα», η οποία έχει εξελιχθεί σε θεσμό και ενισχύει τη διαλειτουργικότητα των Ενόπλων Δυνάμεων των δύο χωρών.

Η συνεργασία συνδέεται ευθέως με την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και τη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας.

Το τηλεφώνημα Φιντάν στο Κάιρο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, πάντως, και η τουρκική κινητικότητα λίγο πριν από την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Αίγυπτο.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Μπαντρ Αμπντελατί.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι διμερείς σχέσεις, η προετοιμασία της επόμενης συνεδρίασης του Ανώτατου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας Τουρκίας – Αιγύπτου, καθώς και περιφερειακά ζητήματα, μεταξύ άλλων η Λιβύη, το Ιράν και η Παλαιστίνη.

Η χρονική συγκυρία της επικοινωνίας δεν περνά απαρατήρητη, καθώς η Τουρκία επιδιώκει τα τελευταία χρόνια να ενισχύσει εκ νέου τις σχέσεις της με το Κάιρο.

Το μήνυμα της Αθήνας

Η επίσκεψη Μητσοτάκη στην Αίγυπτο στέλνει ένα σαφές μήνυμα: η στρατηγική σχέση Αθήνας – Καΐρου παραμένει βασικός πυλώνας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τη συνεργασία με την Αίγυπτο σε ένα ευρύ φάσμα πεδίων, από την ενέργεια και τις θαλάσσιες ζώνες έως την άμυνα και τη διαχείριση των περιφερειακών κρίσεων.

Την ίδια ώρα, η τουρκική κινητικότητα προς το Κάιρο προσθέτει μια ακόμη παράμετρο στη γεωπολιτική εξίσωση.

Για την Αθήνα, το ζητούμενο είναι η περαιτέρω εδραίωση μιας σχέσης που έχει αποκτήσει στρατηγικό βάθος και πρακτικό περιεχόμενο, διατηρώντας παράλληλα την Ελλάδα σε κεντρικό ρόλο στις εξελίξεις της Ανατολικής Μεσογείου.